Μία ἀκόμη περίοδος νηστείας εἶναι ἡ λεγόμενη νηστεία τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων. Ὀνομάζεται ἔτσι διότι προηγεῖται τῶν δύο ἀποστολικῶν ἑορτῶν: τῆς ἑορτῆς τῶν Ἁγίων πρωτοκορυφαίων Ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου (29 Ἰουνίου) καὶ τῆς “Συνάξεως τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων” (30 Ἰουνίου).
Ἡ χρονικὴ διάρκεια αὐτῆς τῆς νηστείας εἶναι μεταβλητὴ ἐπειδὴ ἡ ἔναρξή της ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν κινητὴ ἑορτὴ τοῦ Πάσχα.
Ἀρχίζει τὴν Δευτέρα μετὰ τὴν Κυριακὴ τῶν Ἁγίων Πάντων καὶ λήγει σταθερὰ τὴν 28η Ἰουνίου. Κατὰ τὸ ἰσχῦον (νέο) ἡμερολόγιο δὲν ὑπερβαίνει ποτὲ τὶς 30 ἡμέρες. Ὑπάρχει ἀκόμα καὶ περίπτωση (ὅταν τὸ Πάσχα ἑορτάζεται μεταξὺ 5 καὶ 8 Μαΐου) νὰ μὴν ἔχουμε καθόλου νηστεία.
Κατὰ τὴν περίοδο τῆς νηστείας αὐτῆς δὲν καταλύουμε κρέας, γαλακτερὰ καὶ αὐγά, ἐνῶ ἐπιτρέπεται ἡ κατάλυση ψαριοῦ. (Φυσικὰ πάντοτε ἐκτὸς Τετάρτης καὶ Παρασκευῆς).
Ἂν ἡ ἑορτὴ τῶν Ἁγ. Ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου πέσει Τετάρτη ἢ Παρασκευή, καταλύουμε μόνο ψάρι.
Ψάρι καταλύουμε καὶ κατὰ τὴν ἑορτή τοῦ Γενεσίου τοῦ Τιμίου Προδρόμου (24 Ἰουνίου), ὁποιαδήποτε ἡμέρα κι ἂν πέσει.
Ἡ νηστεία αὐτὴ εἶναι ἀρχαιοπαράδοτος στὴν Ἐκκλησία μας.
Πρῶτος ὁ Μέγας Ἀθανάσιος ἀναφέρει νηστεία μιᾶς ἑβδομάδος μετὰ τὴν Πεντηκοστή. «Τῇ γὰρ ἑβδομάδι μετὰ τὴν ἁγίαν πεντηκοστὴν ὁ λαὸς νηστεύσας ἐξῆλθε περὶ τὸ κοιμητήριον εὔξασθαι» (ἐγράφη περὶ τὸ 357). Αὐτὸς μὲν ἀναφέρει τὴν νηστεία αὐτὴ ἀμέσως μετὰ τὴν Πεντηκοστή, ἀλλὰ τὸ βιβλίο τῶν Ἀποστολικῶν Διαταγῶν, τὸ ὁποῖο ἔχει γραφεῖ πενῆντα περίπου ἔτη ἀργότερα καὶ ἀπηχεῖ ἀποστολοπαράδοτες ἐντολὲς καὶ συνήθειες, τὴν ἀναφέρουν μία ἑβδομάδα μετὰ τὴν Πεντηκοστή, δηλαδὴ μετὰ τὴν ἑορτὴ τῶν Ἁγίων Πάντων.«Μετά οὗν τὸ ἑορτάσαι ὑμᾶς τὴν πεντηκοστὴν ἑορτάσατε μίαν ἑβδομάδα καὶ μετ’ ἐκείνην νηστεύσατε μίαν, δίκαιον γὰρ καὶ εὐφρανθῆναι ἐπὶ τῇ ἐκ Θεοῦ δωρεᾷ καὶ νηστεῦσαι μετὰ τὴν ἄνεσιν».
Ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὸ χωρίο τῶν Ἀποστολικῶν Διαταγῶν, ἡ περὶ ᾗς ὁ λόγος νηστεία σχετιζόταν μὲ τὴν χαρμόσυνη περίοδο ἀπὸ τὸ Πάσχα μέχρι τὴν Πεντηκοστή, μετὰ τὴν ὁποία ἔπρεπε νὰ ἐπέλθει κάποιας μορφῆς ἀντίδραση, ὥστε νὰ μετριασθεῖ ἡ χαρμόσυνη διάθεση.
Ἐπειδὴ οἱ ἀπόστολοι εἶχαν ἀρχίσει τὸ κήρυγμα μετὰ τὴν Πεντηκοστή, οἱ μετ’ αὐτὴν ἡμέρες ἦσαν ἀφιερωμένες σ’ αὐτούς.
Ἀπὸ τὴν ἑβδομάδα, ἀγαπητοί μου, ἀπὸ τὴν ἑβδομάδα πὸὺ ἀκολουθεῖ μετὰ τὴν Κυριακὴ τῶν ἁγίων Πάντων ἕως τὶς 29 Ἰοὐνίου εἶναι περίοδος νηστείας· εἶναι ἡ νηστεία τῶν ἁγίων ἀποστόλων. Μὲ τὴν ἀλλαγὴ τοῦ ἡμερολογίου, δυστυχῶς ὡρισμένες χρονιές, ὅταν τὸ Πάσχα πὲφτῃ ἀργά, ἡ νηστεία αὐτὴ μειώνεται καὶ κάποτε μηδενίζεται. Ἡ νηστεία αὐτὴ εἶναι σχετικῶς εὔκολη, διότι ἐπιτρέπεται τὸ ψάρι. Δὲν ξέρω ἂν ἐσεῖς τὴν τηρῆτε.
Ἡ νηστεία αὐτὴ θεσπίσθηκε γιὰ νὰ προετοιμάζῃ τὸὺς Χριστιανοὺς γιὰ τὴ μεγάλη ἑορτὴ τῶν ἀποστόλων. Καὶ ἡ σημερινὴ Κυριακή, ἡ δευτέρα (Β΄) Κυριακὴ τοῦ Ματθαίου, τὶς περισσότερες φορὲς πέφτει μέσα στὴ νηστεία τῶν ἁγίων ἀποστόλων. Γι᾿ αὐτὸ καὶ τὸ εὐαγγέλιο πὸὺ ἀκούσαμε σήμερα εἶναι σχετικὸ μὲ τὸὺς ἁγίους ἀποστόλους.
Τοὺς γιορτάζουμε. Τί πρέπει νὰ κάνουμε; Νὰ νηστέψουμε αὐτὲς τὶς μέρες. Νὰ προετοιμαστοῦμε, νὰ ἐξομολογηθοῦμε, νὰ πᾶμε νὰ κοινωνήσουμε. Κι ὅταν χτυπήσουν οἱ καμπάνες στὴ γιορτὴ τῶν ἁγίων ἀποστόλων Πέτρου καὶ Παύλου, νὰ πλησιάσουμε κι ἐμεῖς καὶ νὰ τοὺς ἐκφράσουμε τὴν εὐγνωμοσύνη μας.
Τί ἄλλο νὰ κάνουμε; Νὰ θυμηθοῦμε. Εἴπαμε· ἐργατικοὶ ἦταν αὐτοί, δούλευαν ὅλη νύχτα στὴ λίμνη. Ἐργατικοὶ αὐτοί, ἐργατικοὶ κι ἐμεῖς. Ἐργατικὸς πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Πότε ὅμως ἐργατικός; Σᾶς τό ᾿πα καὶ ἄλλοτε, τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα· Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο δουλειά, σὰν τὰ μυρμήγκια. Εἶναι εὐλογημένη ἡ δουλειά. Κυριακὴ ὅμως ὄχι. Τὶς ἄλλες μέρες δουλειά! Γιατὶ τὸ νὲρὸ ποὺ δὲν τρέχει σκουληκιάζει, καὶ τὸ σίδερο ποὺ δὲν δουλεύει τὴ γῆ σκουριάζει· καὶ ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν δουλεύει σαπίζει.
Δουλειὰ ὅλες τὶς καθημερινές. Κυριακὴ πρωί ὅμως; Ἦρθε ἡ ὥρα; Χτύπησε ἡ καμπάνα; Νὰ σταματήσουν ὅλα. Ἡ γυναῖκα θ᾿ ἀφὴσῃ τὸ ῥάψιμο, τὸ σκούπισμα, τὸ μαγειρειό. Ὁ ἄντρας θ᾿ ἀφὴσῃ τὴν τσάπα, ὁ τσοπᾶνος τὰ πρόβατα στὸ μαντρί, ὁ δάσκαλος τὸ σχολεῖο, ὁ ὑπάλληλος τὸ γραφεῖο, οἱ πάντες. Φτερὰ στὰ πόδια καὶ ὅλοι στὴν ἐκκλησία. Τὸ κάνουμε; εὐλογία· δὲν τὸ κάνουμε; θὰ τὸ πληρώσουμε, θά ᾿ρθῃ ἡ ὥρα αὐτή… Σᾶς πονῶ καὶ σᾶς φωνάζω, πρὶν νὰ᾿ ναι ἀργά. Χτυπάει ἡ καμπάνα καὶ περνᾶνε τὰ ἅγια καὶ διαβάζεται τὸ Εὐαγγέλιο, καὶ κάθεσαι ἐσὺ μὲ τὸ τσιγάρο στὸ στόμα καὶ κοροϊδεύεις μὲσ᾿ στὴν πλατεῖα; Ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ!….
Ἂς πέσουμε κι ἂς παρακαλέσουμε νὰ γὶνῃ ἵλεως ὁ Θεός. Καὶ νὰ μιμηθοῦμε τοὺς ἀποστόλους, γιὰ νὰ ἔχουμε τὴν εὐχὴ τῶν ἁγίων ἀποστόλων καὶ τῶν ἁγίων πατέρων. Εἴθε ὁ Θὲὸς διὰ τῶν πρεσβειῶν καὶ τῆς Παναγίας Θεοτόκου νὰ ἐλεὴσῃ καὶ σὼσῃ πάντας ἡμᾶς· ἀμήν.
